Kungfustijlvormen – Taolu als lesthema

Het lesthema kungfustijlvormen stond weer op ons programma. Qua inspanning niet de minste in zijn soort. Met dit artikel wil ik even stilstaan bij het begrip Taolu en de zin van deze stijloefening. De beoefening van de kungfustijlvormen hebben in de loop der jaren heen door de beoefenaar veel verschillende functionele bewegingsdoelen meegekregen. Op zoek naar de ware essentie worden bij het begrip functie vele verhalen doorspekt met Chinese cultuur, theater, religie en sport beschreven. Maar wat voor universele reden lag daadwerkelijk ten grondslag aan de vastgelegde kungfustijlpatronen?

Vechtkunst en vechtsport

Om de kungfustijlvormen – Taolu als oefening goed te kunnen plaatsen moet men eerst het begrip krijgskunst (martial art) even tegen het huidige licht houden. Er ligt namelijk een historie met wegen waar geloofwaardigheid en ontcijferbaarheid elkaar blijven kruisen. Onbegrip bij doorlevering door Chinese taal (zeker met de 8 kantonese Chinese klanken) en de voor ons zo vreemde Chinese cultuur maakt dit ook niet een makkelijke opgave. De praktijk bij de beoefening van de kungfustijlpatronen wordt vaak als een soort van belichaming van een bewegingsoefening afgedaan. De hedendaagse terminologische valkuilen waar vechtkunst, vechtsport en zelfverdediging de leraar bedienen om de beslissing te maken om een bewegingstraditie (kungfu) als enige juiste vechtkunst te kwalificeren. Daarbij is het goed te weten dat wedstrijdelementen en regels de traditionele krijgskunst nog verder tot een sport hebben gedegradeerd. Dit maakt het niet makkelijk om de kunst van gevecht te kunnen beoordelen. De criteria om een bewegingssysteem als een krijgskunst te kunnen kwalificeren blijft moeilijk in een interculturele context. De term krijgskunst is een veel gebruikte term in omgangstaal van alle martial arts geworden. En zoals het met alle algemene termen gaat wordt wel de kern gevormd  van een begrip maar worden de randen van het begrip steeds onduidelijker. Classificatie als krijgskunst lijkt tegenwoordig als algemene aanname ook voor alle gevechtssporten te moeten gelden…. met dit in het achterhoofd is het niet verkeerd om in te zoomen op het begrip martial art.

Kungfules

We kunnen ons afvragen of het mogelijk is om een goede definitie voor de Chinese martial arts te kunnen verwoorden. Ik definieer ‘Chinese vechtkunst’ als verschillende vaardigheden die zijn ontstaan als methoden van bestrijding (stoppen) van gevecht. Maar wat maakt iets een krijgskunst in plaats van een sportieve activiteit gedaan door iemand die goed in vechten is?

In mijn optiek dient een vechtkunst te worden onderwezen en zijn de vechttechnieken geen trainingsresultaat maar vindt er een overdracht plaats door een meester met ruimte voor het scheppen van balans in fysieke en geestelijke scholing. De kernactiviteit bij iedere vechtkunst is primair gericht op het immobiliseren van een aanval. Leren controle krijgen over gevechtsituaties met balans in eigen kunnen staan centraal. Het ontwikkelt fysieke en mentale weerbaarheid en beperkt zich niet tot alleen lichamelijke ontwikkeling.

Toewijding aan deze leerweg zorgt voor een bepaalde levenshouding en ontstijgt hiermee de vrijetijdsbesteding. Innerlijke rust is nodig om te begrijpen en met volle aandacht te oefenen. Het tonen van respect leidt tot afname van ego en het krijgen van de juiste attitude. Deze kennis wordt aangereikt door een leermeester (shifu) die techniek samen met bijbehorende ethiek doorgeeft. Zonder de overdracht van deze vaardigheden door middel van lesgeven vormen ze geen ‘kunst’ in de zin van een lichaam zijn van informatie of technieken gericht op het reproduceren van bepaalde vechtvaardigheden.

 

Chinees schaduwboksen

Bij de uitvoer van Taolu (tào lù, 套路) worden enkele stilistische kungfu bewegingspatronen geoefend met een bepaalde karakteristiek. Het is vergelijkbaar als een soort van Chinees schaduwboksen met denkbeeldige tegenstanders. Naast het oefenen van handbewegingen maken diverse beentechnieken ook onderdeel uit van zo’n routine.

De belangrijkste principes hierbij zijn;

  1. Principe van balans – De beoefenaar gebruikt posities en manieren van bewegen die onzeker zijn en meer inspanning vergen om te onderhouden dan die gebruikt worden in het dagelijks leven.
  2. Principe van focus – Het leren aanspannen en ontspannen van spieren tijdens de bewegingsroutines geeft inzicht in de toepassing van kungfutechniek. Aandacht op tref- en raakvlak oefent de realiteit en effectiviteit.
  3. Principe van ruimte – Het verkrijgen van ruimtelijk inzicht en wissel van richting leert het juiste moment kiezen voor en omgaan met de diverse lichaamswapens.

Samenvattend

Deze basisprincipes van de Taolu zijn een geweldig pedagogisch hulpmiddel voor kungfutraining. Vanuit aangeleerde kungfuhoudingen leren ontwijken, stappen en bewegingspatronen met alle kungfutechnieken te hanteren zoals ze in een werkelijke vechtsituatie kunnen worden toegepast. Het verfijnen van de beweging en adequate houding vormen de basis van deze oefening. Het is een solo oefening waar de ziel van de vechter door expressie en overtuiging in eigen kunnen kan worden geëtaleerd. Balans, focus en ruimtelijk inzicht zijn enorm belangrijk voor een beginnende leerling maar ook voor de gevorderde beoefenaar voor onderhoud van vechtvaardigheden.

De Taolu beoefening vormt een vast thema in het lesprogramma van onze kungfuschool. Ik hoop met bovenstaande informatie een bijdrage te leveren om de beleving van jullie kungfubeoefening verder aan te kunnen scherpen.

 

Peter

————— KUNGFU WUSHU MAASTRICHT 中国功夫武术馬斯特里赫特 —————

2 comments on “Kungfustijlvormen – Taolu als lesthema

  1. Amaury Stroux 27 januari 2019 / Reply

    Dank voor deze heel waardevolle ‘achtergrondinformatie’ die niet alleen leidt tot verdere verdieping en nader inzicht in (het leren meesteren van) de krijgskunst, maar ook tot meer bewustwording van de verdere (en almaar toenemende) reikwijdte die kungfu heeft – althans kán hebben als de beoefenaar dat bij zichzelf toelaat – in het ‘normale’, dagelijks leven én voor de algehele persoon(lijkheid) van de leerling. Het is mooi en van grote meerwaarde, shifu, dat je deze verdiepingsslag wilt meegeven aan je leerlingen. Het voelt goed en eervol om deel uit te kunnen maken van je bijzondere kungfu-familie. Xie xie!

  2. Peter van Sint Fiet 27 januari 2019 / Reply

    Bedankt voor je reactie Amaury! Je raakt precies de snaar die mijn opzet hiermee onderstreept. 武士道 wǔshìdào is een weg in de vechtkunst vol kennis en verdieping. Je gaat het gevecht aan met jezelf en dit vormt karakter.

    Peter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *