Kungfuwapenkunst Wŭqìshù 

In mijn kungfuschool worden Chinese ongewapende en ook gewapende vechtvaardigheden geoefend. In dit artikel wil ik mijn leerlingen wat meer achtergrondinformatie bieden over de verschillende Chinese handwapens.

Kungfuwapens van het volk

Om de traditie rond de Chinese wapenkunst goed te kunnen begrijpen, moet je je naar mijn idee nader verdiepen in de ontstaansgeschiedenis ervan. Veel Chinese handwapens waren van oorsprong namelijk gewone gebruiksvoorwerpen. De stok bijvoorbeeld was een hulpmiddel met toepassingen in het dagelijks leven. Behalve als steun (wandelstok) of afstandhouder gebruikte men de stok om duwwerkzaamheden te verrichten – bijvoorbeeld om zichzelf vooruit te duwen op een boot (soort van platte sloep) – of gewoonweg als een verlengde van de arm.

 

Verschillen en functie kungfuwapens

De stok kreeg in de loop der jaren meerdere aangepaste verschijningsvormen. Zo werd op het land de dorsvlegel ontworpen om het graan los te slaan van de halmen. Maar ook monteerde men aan het uiteinde van een stok een punt van bamboe en later van ijzer om hiermee wilde dieren van zich af te kunnen houden. De echte slag- en steekwapens (voornamelijk zwaarden) waren alleen voor soldaten en hooggeplaatste adel weggelegd. Gewone mensen werden daarom bij opstanden en oorlog erg creatief in het hanteren van hun landbouwwerktuigen. De stok werd een speer of een drietand (hooivork) en de dorsvlegel werd doorontwikkeld naar een flexibele stok. Dit verschijnsel heeft zich overigens overal ter wereld voorgedaan, maar nooit in die mate waarin dat in de Chinese geschiedenis is gebeurd. De strijd met deze boerenwapenshad een belangrijke functie in de ontwikkeling van de Chinese vechtkunst.

 

Techniek met kungfuwapens

De kungfutechnieken met handwapens verschillen niet van de ongewapende technieken in de Chinese vechtkunst. Een kungfuwapen vormt altijd een verlengde van het lichaam. Een handwapen verlengt de reikwijdte en versterkt de lichaamskracht. Daarbij verschilt de techniek alleen vanuit de functionele beweging die het wapen typeert.

Kungfuwapens behoren ook niet tot een bepaalde kungfustijlrichting. Wel past het ene beter bij een kungfustijl dan het andere. De oudste traditionele wapens in de Chinese vechtkunst zijn de boog (gong) en de kruisboog (nugong). In de oude stijlvormen zijn hier nog veel kenmerken van terug te vinden. Mooi voorbeeld hiervan zijn de basishoudingen gungbu (lange houding) en quibu (knielhouding).

 

Indeling kungfuwapens

In mijn kungfuschool hanteer ik de volgende onderverdeling bij de beoefening van de Chinese wapens:

  • Lange wapens (Gùn – stok, Qiāng – speer, Guāndāo – hellebaard, Chā – drietand)
  • Korte wapens (Dāo – sabel of breedzwaard, Jiàn – degen of rechtzwaard)
  • Flexibele wapens (Dashaozigùn – vechtstokken, Sanjiegùn – driedelige stok, Biān -kettingzweep)

 

Verder is het goed om te weten dat enkele wapens ook dubbel beoefend kunnen worden. De Dāo, Dashaozigùn en Biān zijn hier voorbeelden van. Zij worden dan in zowel de rechter- als linkerhand geoefend. Daarnaast bestaat er een mogelijkheid waarbij er een soort van bijwapen of combinatiewapen wordt gebruikt. Zo wordt bij de Dao vaker de Biān – kettingzweep als bijwapen gebruikt ter ondersteuning.

 

Verborgen kungfuwapens

Een categorie die niet meteen bij de standaard Chinese handwapens hoort wordt vaker vergeten om te vermelden. Maar dit is meer omdat ze te boek staan als verborgen wapens. Het zijn gebruiksvoorwerpen die niet meteen voor de hand liggen als slag- of steekwapen, maar die wel thuishoren bij de traditionele kungfuwapens.

Hieronder vallen Kuàizi – bamboe eetstokjes, Yǔsǎn de paraplu, Băndèng – houten zitbankje, Chāi – haarpin en Shànzi – de Chinese waaier. Ook deze voorwerpen konden in het dagelijkse leven van toen ingezet werden als kungfuwapen in een gevecht.

 

 

Verwantschap dierstijlen

De wapens die we hanteren in mijn kungfuschool zijn simulatiewapens. Scherpte en robuustheid staan immers los van de effectiviteit van de technieken. Bij de stilistische uitvoer van technieken gaat het vooral om het juiste gevoel krijgen en het verruimen van je bewegingsbereik ondanks de dwangstelling met het wapen. Veel kungfuwapens hebben een bewegingsrelatie tot de stilistische dierstijlen. Zo is de Jian nauw verbonden met de draakbeweging, is de Dao verwant met de tijgerstijl en wordt de speer in verband gebracht met de kungfuslangtechniek.

 

Veiligheid en verantwoordelijkheid

Tot slot wil ik nogmaals terugkomen op het belangrijk feit dat het hanteren van kungfuwapens een húlpmiddel is in de kungfules en ten goede moet komen aan je kungfubewegingen. In onze kungfuschool gebruiken we oefenwapens ter ondersteuning van de vechtkunstlessen.De nadruk ligt op het demonstreren van vechtvaardigheden en we hanteren wapens nooit in daadwerkelijke toepassing. We zien het gebruik van oefenwapens puur als extra trainingstool binnen de les. Veiligheid voor omgeving staat bij wapenbeoefening voorop.

 

Peter

————— KUNGFU WUSHU MAASTRICHT 中国功夫武术馬斯特里赫特 —————

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *